Kliker.info

Kako ističe Jutarnji list to je bio prvi put od povratka demokratije u Brazil 1988. godine da je predsjednički kandidat uspio nadoknaditi zaostatak iz prvog kruga i pobijediti u drugom krugu. Za 80-godišnjeg Lulu, bivšeg sindikalnog vođu koji je prvi put došao na vlast prije skoro četvrt vijeka, to je bio još jedan izvanredan politički povratak.

Pobijedio sina svog najvećeg političkog rivala

Lulin protivnik bio je 45-godišnji Flávio Bolsonaro, najstariji sin bivšeg predsjednika Jaira Bolsonara, kojeg je Lula pobijedio na predsjedničkim izborima 2022. godine. Bolsonaro Jr. ušao je u utrku kao politički nasljednik svog oca, koji služi 27-godišnju zatvorsku kaznu zbog pokušaja puča nakon prethodnog izbornog poraza.

U prvom krugu, održanom 4. oktobra, Flávio Bolsonaro je osvojio 47,03 posto glasova, dok je Lula dobio 45,16 posto. Prednost od više od dva miliona glasova dala je konzervativnom kandidatu snažnu početnu poziciju pred drugi krug, ali je Lula uspio preokrenuti rezultat u naredne tri sedmice.

Tokom kampanje, Flávio Bolsonaro se zalagao za smanjenje javne potrošnje, odlučnije obračunavanje s organiziranim kriminalom i približavanje Brazila administraciji američkog predsjednika Donalda Trumpa. Također je najavio puštanje na slobodu svog oca, čija je zatvorska kazna postala jedno od centralnih pitanja u brazilskim političkim sukobima.

Njegov poraz, međutim, ne znači kraj bolsonarizma. Konzervativni pokret koji je izgradio Jair Bolsonaro zadržao je snažnu bazu birača i značajan utjecaj u brazilskom Kongresu, što će predstavljati ozbiljan izazov za Lulu tokom njegovog četvrtog predsjedničkog mandata.

Od zatvorske ćelije do četvrtog mandata

Lulina politička biografija jedna je od najneobičnijih u savremenoj Latinskoj Americi. Rođen u siromašnoj porodici na sjeveroistoku Brazila, kao dječak se preselio u industrijska predgrađa São Paula, gdje je radio kao metalac i postepeno se uzdigao do jednog od najutjecajnijih sindikalnih vođa u zemlji.

Bio je među osnivačima Radničke partije (PT), koja je tokom narednih decenija postala jedna od najvažnijih političkih organizacija brazilske ljevice. Njegova prva dva predsjednička mandata, od 2003. do 2010. godine, obilježili su ekonomski rast, širenje socijalnih programa i smanjenje siromaštva, ali i korupcijski skandali koji su kasnije teško pogodili njegovu stranku.

2018. godine Lula je zatvoren zbog osuda za korupciju, što je značilo da se nije mogao kandidovati na predsjedničkim izborima. Presude su kasnije poništene, a Lula se vratio u politiku i pobijedio Jaira Bolsonara 2022. godine.

Sada se ponovo vratio, ovaj put nakon izbornog deficita koji je doveo u pitanje njegov ostanak na vlasti nakon prvog kruga.

Duboko podijeljena zemlja

Izbori su održani u Brazilu koji je godinama bio duboko politički polariziran. Sukob između ljevičarske stranke oko Lule i konzervativnog pokreta koji je izgradio Jair Bolsonaro prešao je granice tradicionalnog stranačkog takmičenja i postao jedna od temeljnih karakteristika brazilskog političkog života.

Podjele se kreću od ekonomske politike i socijalnih programa do pitanja sigurnosti, religije, zaštite Amazonije i odnosa s demokratskim institucijama.

Tokom svog trećeg mandata, Lula je nastojao obnoviti socijalne programe, ojačati međunarodni ugled Brazila i predstaviti zemlju kao jednog od lidera globalnog juga. Istovremeno, suočio se s kritikama zbog svoje ekonomske politike, javne potrošnje i sigurnosnih problema koji decenijama muče brazilsko društvo.

Veliki izazovi nakon izborne pobjede

Četvrti mandat za Lulu donosi priliku za daljnje učvršćivanje njegovog političkog naslijeđa, ali i niz ozbiljnih izazova. Brazil je zemlja ogromnih prirodnih resursa i ekonomskog potencijala, ali istovremeno ostaje obilježena velikim socijalnim razlikama, regionalnim nejednakostima i hroničnim problemima javne sigurnosti.

Predsjednik će se također morati suočiti s političkim sistemom u kojem izvršna vlast ovisi o složenim koalicijama u Kongresu, a pregovori sa strankama često određuju sudbinu ključnih reformi.

Na međunarodnoj sceni, Lula će nastojati održati ulogu Brazila kao zemlje koja održava odnose sa zapadnim silama, Kinom i drugim velikim ekonomijama u razvoju, bez čvrstog povezivanja s jednim geopolitičkim blokom.

Njegova pobjeda potvrđuje izuzetnu političku dugovječnost čovjeka koji je, tokom više od četiri decenije, prošao put od sindikalnog aktiviste i opozicionog političara, preko predsjedničke palate i zatvora, do četvrtog mandata na čelu najveće latinoameričke zemlje.